Google vierde onlangs zijn 28e verjaardag. Een indrukwekkende mijlpaal voor een bedrijf dat het internet zoals we dat kennen heeft gevormd. Maar terwijl de kaarsjes worden uitgeblazen, stapelen de uitdagingen zich op — zeker in Europa. Strengere wetgeving, privacyzorgen en groeiende concurrentie van lokale alternatieven zetten de techgigant steeds meer onder druk. Tijd voor een eerlijk overzicht.
Recente ontwikkelingen rond Google in Europa
De afgelopen jaren is er het nodige veranderd in de relatie tussen Google en de Europese markt. Zo introduceerde het bedrijf AI Overviews in zijn zoekmachine — een functie die samengevatte antwoorden bovenaan de zoekresultaten toont. In veel EU-lidstaten werd de uitrol echter uitgesteld of teruggehouden vanwege onduidelijkheid over de toepasselijke regelgeving. Euronews berichtte dat strenge Europese regels hieraan ten grondslag liggen.
Op cloudgebied deed Google juist een stap die bedrijven ten goede komt: bepaalde dataoverdrachtskosten binnen de EU en het VK werden afgeschaft. Dat maakt het eenvoudiger en goedkoper voor organisaties om te wisselen tussen cloudaanbieders, wat multicloud-strategieën aanmoedigt. Reuters berichtte hierover in september 2025.
Tegelijkertijd onderzoekt de Europese Commissie opnieuw of Google zijn eigen diensten bevoordeelt in zoekresultaten — een mogelijke overtreding van de Digital Markets Act (DMA). CNBC meldde dat formele aanklachten dreigen. En in aanloop naar de inwerkingtreding van de TTPA-wet in oktober 2025 besloot Google alvast te stoppen met politieke advertenties in de EU. Google kondigde dit zelf aan op zijn blog.
Waar Google stappen vooruit zet
Niet alles is kommer en kwel. Er zijn ook positieve ontwikkelingen te noemen:
- Lagere cloudkosten: het schrappen van dataoverdrachtskosten verlaagt de drempel voor bedrijven die willen overstappen naar een andere cloudprovider of meerdere aanbieders willen combineren. Een concrete verbetering voor de Europese zakelijke markt. (Reuters)
- Eerlijkere zoekresultaten: Google heeft voorstellen gedaan om de zoekmachine in Europa transparanter te maken en meer ruimte te bieden aan concurrenten. Of dat voldoende is, valt nog te bezien. (CNBC)
- Minder politieke reclame: door te stoppen met politieke advertenties speelt Google in op de brede zorg over desinformatie rondom verkiezingen — al is het deels ook een reactie op aankomende wetgeving. (Google Blog)
De keerzijde: boetes, privacy en weerstand
Toch overheerst kritiek. Google staat in Europa bloot aan een reeks serieuze problemen:
- Miljardenboetes: het bedrijf kreeg al een boete van bijna €2,95 miljard opgelegd voor zijn advertentietechnologie, en nieuwe antitrust-onderzoeken kunnen nog meer sancties opleveren. (AP News / Reuters)
- Privacykwesties: in Nederland loopt een collectieve rechtszaak tegen Google wegens zorgen over dataverzameling. De Stichting Bescherming Privacybelangen trekt namens gedupeerde gebruikers ten strijde.
- Factchecking geweigerd: de EU drong erop aan dat Google verplichte factchecking zou integreren in Search en YouTube. Google weigerde dat, wat de verhoudingen met Europese toezichthouders verder op scherp zet. (Brussels Signal)
- Regelgeving remt nieuwe functies: wetten zoals de DMA, DSA en de AI-Act maken Google voorzichtiger in Europa. Functies die elders al beschikbaar zijn, komen hier later of helemaal niet. (Euronews)
Europese regelgeving: de DMA als spelbreker én kans
De Digital Markets Act speelt een centrale rol in hoe Europa omgaat met grote techplatforms. Google is aangewezen als zogeheten gatekeeper — een poortwachter die toegang tot zijn platforms eerlijk moet inrichten en gebruikers keuzevrijheid moet bieden. The Guardian berichtte eerder over de implicaties hiervan.
Als naleving achterblijft, kunnen bovenop de al opgelegde boetes nieuwe sancties volgen. (AP News) De TTPA-wet, die in oktober 2025 in werking treedt, voegt daar nog een laag aan toe: politieke advertenties moeten volledig transparant zijn, wat directe gevolgen heeft voor Google Ads.
Vanuit Europees perspectief is dit echter niet alleen een verhaal van beperkingen. Strengere regels creëren ook ruimte voor alternatieven die wél aan hoge privacynormen voldoen.
Europese alternatieven die het verschil maken
Als je bewuster wilt omgaan met je digitale afhankelijkheid van Google, zijn er inmiddels volwaardige Europese en privacyvriendelijke opties beschikbaar. Vanuit het perspectief van digitale soevereiniteit zijn dit de interessantste:
- Mojeek: een Britse zoekmachine met een volledig eigen crawler en index. Mojeek is daarmee uniek: het leunt niet op resultaten van Google of Bing, en stelt privacy centraal.
- Magic Earth: een navigatie-app die volledig offline werkt en geen gebruikersdata bijhoudt. Een sterk alternatief voor Google Maps — bekijk ook onze gids over Europese navigatie-apps als alternatief voor Google Maps.
- DNS4EU: een EU-initiatief voor een veilige, privacyvriendelijke DNS-dienst als alternatief voor commerciële aanbieders zoals Google’s 8.8.8.8.
Naast deze alternatieven zijn er ook Europese opties voor e-mail, cloudopslag en kantoorsoftware. Denk aan Europese e-mailproviders die privacy serieus nemen of Europese alternatieven voor Google Drive en Google Workspace.
Wat staat ons te wachten?
De komende jaren zal de druk op Google in Europa alleen maar toenemen. Strengere handhaving van de DMA en DSA dwingt het bedrijf tot meer transparantie en structurele aanpassingen in zijn producten. De AI-Act zal bovendien grote invloed hebben op hoe AI-gedreven functies — zoals de eerdergenoemde AI Overviews — in Europa mogen worden ingezet.
Tegelijkertijd groeit de bewustwording bij gebruikers en bedrijven. Meer aandacht voor digitale onafhankelijkheid betekent meer kansen voor Europese alternatieven. Of het nu gaat om zoekmachines, navigatie, cloudopslag of e-mail — het landschap wordt diverser.
Na 28 jaar is Google nog steeds een van de meest invloedrijke technologiebedrijven ter wereld. Maar de tijd dat het ongehinderd zijn gang kon gaan in Europa, lijkt voorbij. Voor Europese gebruikers en bedrijven biedt dat perspectief: meer keuze, meer controle en een digitale markt die steeds meer op Europese waarden is gestoeld.